Gevaren

17 May 2013:
Report  on side-effects of Diane35: probably 18  women died in the Netherlands

Arts-epidemioloog Rosendaal: na Diane-35 ook andere pillen uit handel
5 maart 2013 bron: artsennet

Rosendaal: na Diane-35 ook andere pillen uit de handel
Niet alleen Diane-35 moet uit de handel genomen worden, maar ook anticonceptiepillen van de derde en vierde generatie.
Dat zegt hoogleraar klinische epidemiologie Frits Rosendaal.

‘Die pillen geven net zo goed een onnodig verhoogd risico op trombose’, aldus Rosendaal in de Volkskrant. De Leidse hoogleraar begrijpt niet waarom het voorschrijven van andere anticonceptiepillen nog niet ter discussie staat.
Tromboserisico
Rosendaal wijst op onderzoeken van het LUMC, waaruit blijkt dat pillen als Marvelon, Mercilon en Yasmin net als Diane-35 het tromboserisico verhogen. ‘Het is net of men bij het CBG alleen reageert op de media-aandacht over Diane-35’, zegt Rosendaal. ‘Terwijl we de verhoogde risico’s van deze andere pillen ook al jaren kennen. Maak dan van deze gelegenheid gebruik om het in één keer goed te regelen.’
Apart onderzoek
Het CBG zegt dat het geschrokken is van de meldingen over bijwerkingen van Diane-35, ‘die nu pas bekend zijn geworden’. Nu worden alleen uitspraken gedaan over Diane-35 omdat het officieel wordt voorgeschreven bij acne. Naar de risico’s van derde- en vierdegeneratie anticonceptiepillen loopt nog een apart onderzoek bij de Europese toezichthouder EMA.
Niet van de markt
Volgens het CBG hoeven vrouwen die Diane-35 al gebruiken, niet te stoppen. Het tromboserisico zou vooral in de eerste maanden van gebruik aanwezig zijn. De pil gaat niet van de markt, omdat het dan ‘onthouden zou worden aan patiënten die er baat bij kunnen hebben, zoals bij zware vormen van acne en overbeharing’.
Huisartsen
Rosendaal vindt sowieso niet dat huisartsen Diane-35 nog moeten voorschrijven. Daar is geen enkele goede reden voor, zegt hij in EenVandaag. Bron: Volkskrant

Vier wetenschappelijke studies mbt verhoogd trombose-risico en gevaren van anticonceptiepillen:

Veel vrouwen gebruiken niet de veiligste anticonceptiepil als het gaat om tromboserisico’s. Dat blijkt uit onderzoek van het LUMC, gepubliceerd in het British Medical Journal. Het risico hangt af van het type progestagenen in “de pil” en van de dosis oestrogeen. Volgens deze wetenschappers is de veiligste pil  een pil die levonorgestrel combineert met een lage dosis oestrogeen (1).

1The venous thrombotic risk of oral contraceptives, effects of oestrogen dose and progestogen type: results of the MEGA case-control study  

Conclusions These findings contribute to emerging evidence that the combined oral contraceptive containing drospirenone carries a higher risk of venous thromboembolism than do formulations containing levonorgestrel (2)

2Risk of venous thromboembolism in users of oral contraceptives containing drospirenone or levonorgestrel: nested case-control study based on UK General Practice Research Database 

Conclusions The risk of non-fatal venous thromboembolism among users of oral contraceptives containing drospirenone seems to be around twice that of users of oral contraceptives containing levonorgestrel, after the effects of potential confounders and prescribing biases have been taken into account (3)

3Risk of non-fatal venous thromboembolism in women using oral contraceptives containing drospirenone compared with women using oral contraceptives containing levonorgestrel: case-control study using United States claims data

Conclusion The risk of venous thrombosis in current users of combined oral contraceptives decreases with duration of use and decreasing oestrogen dose. For the same dose of oestrogen and the same length of use, oral contraceptives with desogestrel, gestodene, or drospirenone were associated with a significantly higher risk of venous thrombosis than oral contraceptives with levonorgestrel. Progestogen only pills and hormone releasing intrauterine devices were not associated with any increased risk of venous thrombosis (4)

4Hormonal contraception and risk of venous thromboembolism: national follow-up study

Moeten artsen zich verzetten tegen controversiele medicatie bv 3e&4e generatie anticonceptie-pil?
Door Hans van der Linde (1943)
huisarts in Capelle aan den IJssel .

20 februari 2013   bron: artsennetOnacceptabele inmenging in vragen van leven of dood?
Moeten artsen zich verzetten tegen belanghebbenden die zich mengen in discussies over het wel of niet voorschrijven van met name controversiële medicijnen? Die vraag zou ik aan u willen voorleggen aan de hand van twee actuele voorbeelden: de derde- en vierde-generatie orale anticonceptiva met verhoogd tromboserisico en de nieuwe antidiabetica die noch bewezen effectief, noch bewezen veilig zijn.
De markt van derde- en vierdegeneratiepillen (onder meer Marvelon, Femodeen, Modicon, Ministat, Diane en Yasmin) zakt momenteel in elkaar door het onomstotelijk aangetoonde verhoogde tromboserisico. Nog steeds echter worden jonge vrouwen invalide door herseninfarcten en sterven ze aan longembolieën.
Slecht geïnformeerd
Aan leken is moeilijk uit te leggen waarom die pillen nog steeds niet van de markt zijn gehaald en waarom artsen zo slecht geïnformeerd zijn dat ze die pillen nog steeds voorschrijven. Ook de overheid treft schuld want die staat toe dat deze obsolete pillen zonder herhalingsrecept worden afgeleverd.
Rookgordijn
Zo lang het verhoogde tromboserisico is omgeven door opgeklopte twijfel schrikken toezichthoudende organen terug voor een verbod. Onderzoeksjournalist Joop Bouma beschrijft dat mechanisme mooi in zijn boek ‘Het rookgordijn’. Het lukte de tabaksindustrie om tientallen jaren antirookmaatregelen tegen te houden door voortdurend twijfels te (laten) zaaien over de schadelijkheid van roken.
Tolerant
Met lede ogen zien de fabrikanten van derde- en vierdegeneratiepillen hun immense markt afbrokkelen. Dan komt de vraag aan de orde hoe tolerant artsen moeten zijn tegenover inmenging in prescriptie van deze pillen waar het gaat om leven en dood. Onder inmenging versta ik hierbij het beïnvloeden van voorschrijfgedrag door direct financieel belanghebbenden, maar ook door mensen die daar binding mee hebben.
Financieel belanghebbenden
Op dit moment organiseren en bekostigen financieel belanghebbende producenten door het hele land nascholingscursussen voor huisartsen over anticonceptie. Is dat ten principale acceptabel in zo’n spanningsveld? Nascholing is het beste marketinginstrument dat de industrie ten dienste staat en het wordt daar voor gebruikt.
De pil en trombose
Op 14 februari jl. publiceerde Henk Jan Out een blog op deze website over De pil en trombose. Het stuk is mijn inziens opgebouwd uit niet-onderbouwde beweringen en onacceptabele aantijgingen en kwalificaties, die ik hierna stuk voor stuk zal benoemen:

• epidemiologen die zich in een onderwerp verdiepen worden betiteld als ‘luidruchtige epidemiologen bijten zich vast’;
• een bewezen tweemaal verhoogde kans op trombose wordt onbeargumenteerd afgedaan als ‘een grote kans op bias’;
• bijsluiters zijn collectief aangepast slechts omdat ‘overheden natuurlijk niet kunnen achterblijven’;
• zonder onderbouwing wordt gesteld dat Lancet en BMJ artikelen publiceren ongeacht de methodologische beperkingen;
• letselschadeadvocaten die blijkbaar een zaak hebben, worden zonder argumentatie depreciërend neergezet;
• Franse autoriteiten halen een middel van de markt ‘om hun blazoen op te poetsen’;
• De EMA gaat ‘volstrekt onnodig’ meer onderzoek doen naar trombosegevaar. Dat wordt beargumenteerd met het resultaat van onderzoeken, waarvan de geringe bewijskracht niet wordt vermeld;
• ‘de hernieuwde aandacht voor het tromboserisico van de pil is vooral een uiting van nerveuze gezondheidsautoriteiten en hijgerige letselschadeadvocaten.’.
Inmenging
Dat is het gehele stuk. Ik zie geen enkel inhoudelijk argument en dat uit de pen van iemand die heeft gewerkt voor Organon (later MSD), producent van de eerder genoemde Marvelon en Ministat. Thans vervult Out een leerstoel die door zijn werkgever via de Dr. Saal van Zwanenbergstichting is aangevraagd bij de universiteit van Nijmegen. In hoeverre is hier sprake van een binding met direct financieel belanghebbenden? De vraag lijkt mij gerechtvaardigd of dit een aanvaardbare inmenging is.
Patiëntenvoorlichting
Nederland beleefde vorige week een novum voor wat betreft de inmenging in patiëntenvoorlichting over controversiële geneesmiddelen. Financieel belanghebbend producent Novo Nordisk dreigde Hartpatiënten Nederland schriftelijk met stappen als die niet zou overgaan tot rectificatie van patiëntenvoorlichting in haar ledenblad Hartbrug.
Antidiabetica
Die zelfde voorlichting over nieuwe antidiabetica werd in grote lijnen eerder door mij gegeven in een recente aflevering van het tv-programma Brandpunt en werd globaal herhaald in een interview met de patiëntenvereniging. Het ging over de nieuwe generatie antidiabetica (Byetta, Galvas, Janumet, Januvia, Onglyza, Trajenta en Victoza).

Massaal geïmplementeerd
Net als bij het recent van de markt gehaalde Avandia worden deze antidiabetica met intensieve marketing massaal geïmplementeerd nog voordat de effectiviteit en veiligheid met fase-4-onderzoeken zijn aangetoond (zie Staff Report on GlaxoSmithKline and The Diabetes Drug Avandia). Bij deze langlopende en grootschalige fase-4-onderzoeken wordt onderzocht of patiënten er werkelijk langer en beter door leven.
Niet bewezen veilig
Als een geneesmiddel wordt toegelaten tot de markt zijn die onderzoeken nog niet gedaan. Ieder nieuw geneesmiddel dat op de markt komt is daarom eenvoudigweg nog niet bewezen veilig en niet bewezen effectief. Avandia en tientallen andere geneesmiddelen hebben dat inmiddels afdoende aangetoond. Zij werden alle pas van de markt gehaald nadat er tienduizenden doden waren gevallen. Fabrikanten hebben de gewoonte om te schermen met ‘position statements’, maar dat zijn slechts verwachtingen. Ze schermen ook graag met het aantal patiënten dat de geneesmiddelen al heeft gebruikt. Dat waren er tientallen miljoenen bij Avandia en er overleden dan ook 47.000 mensen.
GLP-1-remmer
Ik betoogde in Hartbrug dat de gewichtsreductie van 800 gram die een nieuwe GLP-1-remmer in het eerste jaar geeft, irrelevant is gezien het gemiddelde overgewicht van tientallen kilo’s. Het gebruik van de nieuwe antidiabetica kan pancreatitis veroorzaken. In welke frequentie bij voortgezet gebruik is onbekend. Dat ziektebeeld verloopt in een hoog percentage dodelijk. De aanvankelijke vrees voor pancreascarcinoom is tot nu toe niet bewaarheid, maar ook niet uitgesloten met langdurig goed onderzoek.
Verzetten
De vraag is dus eenvoudig. Zijn we zover afgedwaald dat een farmaceutisch bedrijf een patiëntenvereniging vanwege volstrekt juiste voorlichting aan hun leden kan dreigen met stappen? En moeten artsen zich verzetten tegen belanghebbenden die zich mengen in discussies over het wel of niet voorschrijven van met name controversiële medicijnen?